Ρωτήσατε – Απαντάμε: Συχνές ερωτήσεις γονέων
1. Το βρέφος μου δεν περπατάει ακόμα (12-18 μηνών). Τι να κάνω;
Το 2022, το CDC (Centers for Disease Control and Prevention/Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ην. Πολιτειών) εξέδωσε νέες οδηγίες, όπου σύμφωνα με αυτές το παιδί θα πρέπει να περπατάει μόνο του και χωρίς βοήθεια μέχρι την ηλικία των 18 μηνών.
Όμως, εάν:
- Μας προβληματίζει κάτι περαιτέρω στην υπόλοιπη κινητική του ανάπτυξη
- Δεν προσπαθεί να κάνει πλάγια βήματα
- Δεν δείχνει θέληση να σηκωθεί όρθιο μόνο
- Δεν στέκεται όρθιο ούτε όταν το κρατάμε
2. Στράτα ή Περπατούρα
Τι να επιλέξω;
Περπατούρα:
- Καθυστερεί την κινητική ανάπτυξη
- Αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού και πτώσεων
- Ευνοεί τη λανθασμένη στάση του σώματος
- Υποβαστάζει εξολοκλήρου το βάρος του σώματος και αποτρέπει την μυϊκή ενδυνάμωση των κάτω άκρων
- Προωθεί τη βάδιση στις μύτες των ποδιών
Επιλέγουμε μία στράτα ή κάποιο αντικείμενο οικιακής χρήσης Και ενθαρρύνουμε το παιδί για ελεύθερη μετακίνηση στο πάτωμα, χωρίς περιορισμούς.
3. Με ποια κριτήρια να επιλέξω το κατάλληλο παπούτσι για το παιδί μου;
– Μέγεθος:
Όχι μεγάλο αλλά ούτε μικρό, ιδανικά να υπάρχει 1-1,5 cm ελεύθερος χώρος (ο δείκτης μας να χωράει στο πίσω μέρος του παπουτσιού)
– Σόλα:
Σταθερή, ενισχυμένη, εύκαμπτη στο πρόσθιο 1/3 του ποδιού
– Σχήμα:
Άνετο στο πρόσθιο τμήμα του, ώστε να υπάρχει χώρος για τα δάχτυλα να κινούνται χωρίς να πιέζονται – αποφυγή τραυματισμού δακτύλων-νυχιών
– Σταθερότητα:
Γύρω από την περιοχή του αστραγάλου, όταν πιέζουμε την εσωτερική και εξωτερική πλευρά του παπουτσιού, να μην εφάπτεται
4. Είναι φυσιολογικό που το παιδί μου περπατάει στα δάχτυλα των ποδιών του;
Η τάση για περπάτημα στα δάχτυλα είναι αρκετά συχνή στα μικρά παιδιά, στην αρχική φάση της ανεξάρτητης βάδισης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή η τάση μειώνεται σταδιακά με την ανάπτυξη μέχρι το βρέφος να φτάσει σε ένα φυσιολογικό πρότυπο βάδισης, γενικά μέχρι την ηλικία των 2 ετών, μερικές φορές λίγο αργότερα.
Εάν όμως το παιδί:
- Βαδίζει πάνω από 60% της ημέρας στις μύτες των ποδιών του
- Πέφτει συχνά
- Κουράζεται γρήγορα όταν περπατάει
- Έχει υιοθετήσει αυτό το πρότυπο για περισσότερο από 3 μήνες
Συζητάμε με τον Παιδίατρο και αν χρειαστεί ζητάμε μια φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση.
5. Το παιδί μου δεν μπουσούλησε και περπάτησε κατευθείαν. Είναι ανησυχητικό;
Το γεγονός ότι το παιδί παρέλειψε το μπουσούλημα και ξεκίνησε κατευθείαν να περπατάει δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό, αλλά είναι σημαντικό να κατανοήσουμε μερικά βασικά σημεία σχετικά με την ανάπτυξη.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό το μπουσούλημα για την ανάπτυξη του παιδιού;
- Βοηθάει στην ενδυνάμωση των μυών του αυχένα, του κορμού, των χεριών και των ποδιών.
- Προετοιμάζει την άρθρωση του ισχίου και τα πέλματα για την υποστήριξη όλου του σωματικού βάρους κατά την όρθια θέση και την ανεξάρτητη βάδιση.
- Ενισχύει το συντονισμό χεριού-ματιού (ανάγνωση, γραφή κ.ά.).
- Αναπτύσσει και οργανώνει την λειτουργία και τη συνεργασία των 2 ημισφαιρίων του εγκεφάλου (γνωστική λειτουργία, μάθηση, αμφίπλευρο συντονισμό)
- Βοηθάει στην ικανότητα περάσματος της μέσης γραμμής του σώματος, αφού απαιτείται να κινηθεί ένα άκρο προς την αντίθετη πλευρά του σώματος
- Ενισχύει την αίσθηση της ισορροπίας και του προσανατολισμού στο χώρο.
Η βάδιση για τον άνθρωπο είναι μια προγραμματισμένη λειτουργία, ενώ από την άλλη, το μπουσούλημα είναι μια δεξιότητα, όπου το ίδιο το παιδί θα πρέπει να αποφασίσει πώς και εάν θα συντονίσει τα μέρη του σώματός του για να το πετύχει. (Αλεξάνδρου, 2016)
Κατά τη βρεφική ηλικία προκειμένου να βοηθήσουμε το βρέφος μας να κατακτήσει αυτό το τόσο σημαντικό στάδιο, φροντίζουμε:
– Δεν το πιέζουμε να σταθεί όρθιο και να περπατήσει αλλά του δίνουμε άφθονο χρόνο παιχνιδιού στην μπρούμητα θέση (ακόμα και από τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό)
– Περιορίζουμε το χρόνο παραμονής σε relax, πάρκα, καρεκλάκια και άλλους χώρους που περιορίζουν την ελεύθερη μετακίνηση.
Αν το παιδί δεν μπουσούλησε ως βρέφος, είναι καλό να εμπλέξουμε στις δραστηριότητές του παιχνίδια και ασκήσεις που περιλαμβάνουν το μπουσούλημα.
Ωστόσο, αν δούμε ότι το παιδί παραλείπει και άλλα κινητικά ορόσημα, δυσκολεύεται να συντονίσει τις κινήσεις του ή μπουσουλάει με ασυνήθιστο τρόπο, συζητάμε με τον παιδίατρο και ζητάμε μια φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση.
4. Είναι φυσιολογικό που το παιδί μου περπατάει στα δάχτυλα των ποδιών του;
Η τάση για περπάτημα στα δάχτυλα είναι αρκετά συχνή στα μικρά παιδιά, στην αρχική φάση της ανεξάρτητης βάδισης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή η τάση μειώνεται σταδιακά με την ανάπτυξη μέχρι το βρέφος να φτάσει σε ένα φυσιολογικό πρότυπο βάδισης, γενικά μέχρι την ηλικία των 2 ετών, μερικές φορές λίγο αργότερα.
Εάν όμως το παιδί:
- Βαδίζει πάνω από 60% της ημέρας στις μύτες των ποδιών του
- Πέφτει συχνά
- Κουράζεται γρήγορα όταν περπατάει
- Έχει υιοθετήσει αυτό το πρότυπο για περισσότερο από 3 μήνες
Συζητάμε με τον Παιδίατρο και αν χρειαστεί ζητάμε μια φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση.
5. Το παιδί μου δεν μπουσούλησε και περπάτησε κατευθείαν. Είναι ανησυχητικό;
Το γεγονός ότι το παιδί παρέλειψε το μπουσούλημα και ξεκίνησε κατευθείαν να περπατάει δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό, αλλά είναι σημαντικό να κατανοήσουμε μερικά βασικά σημεία σχετικά με την ανάπτυξη.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό το μπουσούλημα για την ανάπτυξη του παιδιού;
- Βοηθάει στην ενδυνάμωση των μυών του αυχένα, του κορμού, των χεριών και των ποδιών.
- Προετοιμάζει την άρθρωση του ισχίου και τα πέλματα για την υποστήριξη όλου του σωματικού βάρους κατά την όρθια θέση και την ανεξάρτητη βάδιση.
- Ενισχύει το συντονισμό χεριού-ματιού (ανάγνωση, γραφή κ.ά.).
- Αναπτύσσει και οργανώνει την λειτουργία και τη συνεργασία των 2 ημισφαιρίων του εγκεφάλου (γνωστική λειτουργία, μάθηση, αμφίπλευρο συντονισμό)
- Βοηθάει στην ικανότητα περάσματος της μέσης γραμμής του σώματος, αφού απαιτείται να κινηθεί ένα άκρο προς την αντίθετη πλευρά του σώματος
- Ενισχύει την αίσθηση της ισορροπίας και του προσανατολισμού στο χώρο.
Η βάδιση για τον άνθρωπο είναι μια προγραμματισμένη λειτουργία, ενώ από την άλλη, το μπουσούλημα είναι μια δεξιότητα, όπου το ίδιο το παιδί θα πρέπει να αποφασίσει πώς και εάν θα συντονίσει τα μέρη του σώματός του για να το πετύχει. (Αλεξάνδρου, 2016)
Κατά τη βρεφική ηλικία προκειμένου να βοηθήσουμε το βρέφος μας να κατακτήσει αυτό το τόσο σημαντικό στάδιο, φροντίζουμε:
– Δεν το πιέζουμε να σταθεί όρθιο και να περπατήσει αλλά του δίνουμε άφθονο χρόνο παιχνιδιού στην μπρούμητα θέση (ακόμα και από τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό)
– Περιορίζουμε το χρόνο παραμονής σε relax, πάρκα, καρεκλάκια και άλλους χώρους που περιορίζουν την ελεύθερη μετακίνηση.
Αν το παιδί δεν μπουσούλησε ως βρέφος, είναι καλό να εμπλέξουμε στις δραστηριότητές του παιχνίδια και ασκήσεις που περιλαμβάνουν το μπουσούλημα.
Ωστόσο, αν δούμε ότι το παιδί παραλείπει και άλλα κινητικά ορόσημα, δυσκολεύεται να συντονίσει τις κινήσεις του ή μπουσουλάει με ασυνήθιστο τρόπο, συζητάμε με τον παιδίατρο και ζητάμε μια φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση.
6.Το παιδί μου είναι πιο ΄΄πίσω΄΄ στην κίνηση σε σύγκριση με τους συνομηλίκους του. Πόσο να περιμένω;
Τα αναπτυξιακά ορόσημα περιλαμβάνουν ένα σύνολο λειτουργικών δεξιοτήτων, που τα περισσότερα παιδιά κατακτούν έως μια συγκεκριμένη ηλικία. Οι περισσότερες δεξιότητες είναι γενετικά προκαθορισμένες, παρόλα αυτά οι περιβαλλοντικές συνθήκες στις οποίες εκτίθεται το παιδί μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στην ανάπτυξή του.
Αναλόγως με το βαθμό εξάσκησης και εμπειρίας περιμένουμε και διαφορετικές κινητικές ικανότητες σε κάθε παιδί.
Η ανάπτυξη δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά ένα ταξίδι γεμάτο στιγμές. Αποφεύγουμε να συγκρίνουμε το παιδί μας με άλλα. Κάθε βήμα για εκείνο, μικρό ή μεγάλο, είναι σημαντικό.
Εάν όμως παρατηρήσουμε ότι το παιδί:
– Δεν έχει κατακτήσει τα κινητικά ορόσημα στο εύρος της ηλικίας που αυτά ορίζονται
– Αποφεύγει να συμμετέχει σε κινητικές δραστηριότητες/αθλήματα ή/και απομονώνεται
